Begin december verzorgden Pauline van den Berg (onderzoeker bij Fontys Hogeschool) en Sandra Arts (BouwhulpGroep) tijdens de Regiobijeenkomst van Het Juiste Thuis een deelsessie over het thema eenzaamheid en de gebouwde omgeving. Uit onderzoek blijkt dat verschillende ruimtelijke elementen een positieve invloed kunnen hebben op het verminderen van eenzaamheid. Denk hierbij aan het faciliteren van ontmoetingen door ontmoetingsruimtes te creëren, het zorgvuldig ontwerpen van de routing in en rondom een gebouw, en het bieden van vrijheid om al dan niet deel te nemen aan sociale interactie.
 
Ook in de historische tuindorpen speelde dit thema al een belangrijke rol. Sociale cohesie en gemeenschappelijkheid vormden daar de basis van het stedenbouwkundig ontwerp. De stedenbouwkundige eenheid, de gebogen straten en T-splitsingen droegen bij aan het gevoel van een besloten en beschermde buurt. Centrale pleinen met een pomp of beeld fungeerden als natuurlijke ontmoetingsplekken, terwijl het groene karakter een prettige leefomgeving creëerde.
 
Als architecten en stedenbouwkundigen kunnen we nog altijd veel leren van deze principes bij het ontwerpen van de buurten en wijken van de toekomst!

Het NRP heeft, namens een netwerk van meer dan 2.700 organisaties, op dinsdag 25 november de petitie ’Sneller, meer en duurzamer woningen toevoegen’ aangeboden aan de Commissie VRO van de Tweede Kamer.

De petitie is een oproep tot integrale samenwerking, waarbij nieuwbouw, transformatie, renovatie en herbestemming elkaar versterken en tegelijk bijdragen aan andere maatschappelijke opgaven. Door de bestaande gebouwde omgeving beter te benutten, kunnen we het woningtekort sneller, betaalbaarder en duurzamer aanpakken.

Met de petitie roepen de initiatiefnemers en aanbieders beleidsmakers op om de enorme potentie van de bestaande bouw volwaardig te erkennen en te benutten. Als we de komende tien jaar stevig inzetten op het benutten van de bestaande gebouwde omgeving, kunnen we op korte termijn minimaal 100.000 woningen per jaar realiseren, terwijl nieuwbouwplannen zorgvuldig worden uitgewerkt.

Op die manier kunnen we zeker één tot vijf steden inpassen binnen de huidige stedelijke ruimte!
 
Initiatiefnemers en mede-aanbieders
De petitie is een initiatief van het Nationaal Renovatie Platform (NRP).
Mede-aanbiedende organisaties: ACAN, BNA, bni, BNSP, BouwHulpGroep, DGBC, Federatie Ruimtelijke Kwaliteit, Gideon, IABR, Koninklijke NLingenieurs, Natuur & Milieu, NVTL, Platform Ontwerp NL, Stichting Mevrouw Meijer, Stichting Platform Woonopgave, Vereniging Deltametropool.

Met dank aan: TNO, LEVS, De Bouwcampus, KMIDB, Platform31, Neprom, Aedes, Vastgoed Belang, DGBC, Stichting Mevrouw Meijer, Koninklijke NLingenieurs, BNA, IABR, WDJArchitecten, CRa, International New Town Institute, Studio Groen+Schild

Lees hier de petitie: https://nrp.nl/wp-content/uploads/2025/11/NRP_Petitie-Nov-2025.pdf

Vorige week werd bekend dat de kosten voor de renovatie van het Binnenhof in Den Haag (opnieuw) flink hoger uitvallen: van 475 miljoen naar 2,7 miljard euro. Reden voor BNR Nieuwsradio om hier een item aan te wijden, waarvoor collega en lector duurzame renovatie aan Hogeschool Rotterdam Haico van Nunen werd geïnterviewd.

In het gesprek kwam naar voren dat renoveren vaak ingewikkelder is dan vooraf wordt gedacht en echt een vak apart is. Zeker als je niet overal vooraf kunt kijken, blijft het afwachten wat je tijdens de werkzaamheden aantreft. Daarnaast spelen andere factoren een rol, zoals een tekort aan arbeidscapaciteit en de complexiteit van aanbestedingsprocedures. In die zin is het Binnenhof eigenlijk net een ‘gewoon’ renovatieproject: ook daar wil je weten wat je tegenkomt en is een goede opname van het gebouw essentieel om tot een realistische prijs te komen.

Bij de aanpak van de bestaande woningvoorraad kun je deze uitdagingen deels ondervangen met kennis en ervaring, bijvoorbeeld door te werken met referenties, typologieën en componenten. Daardoor is vooraf beter in te schatten wat je (waarschijnlijk) gaat aantreffen en worden de uitgangspunten helderder – al duiken ook dan nog geregeld verrassingen op. Daarbij helpt het werken op basis van zogenaamde concepten en bijbehorende prestaties bij de optimalisatie van prijs en kwaliteit door herhaling van product-proces en samenwerking.

In het geval van het Binnenhof blijft het een uniek project in omvang en moment waarvoor goede referenties ontbreken. Daarom moest vooraf een inschatting worden gemaakt van de te verwachten werkzaamheden. En dat is best lastig gebleken. 

Wil je het fragment terugluisteren, kijk dan hier:
https://dashboard.test.rtvmonitor.nl/summary/7fdb2bc5dbfe4570b41ada0e3c275774

Aan het project ‘Verduurzaming Oranjebuurt Dodewaard’ is onder regie van BouwhulpGroep 1,5 jaar lang intensief samengewerkt door Gemeente Neder-Betuwe, woningcorporatie Thius én buurtbewoners. In dit traject zijn - verdeeld over drie verschillende fasen - kennis, wensen en behoeften uit de buurt opgehaald en is de nodige informatie aan bewoners verstrekt. Met enkele bewoners zijn concrete oplossingen voor de buurt ontworpen en deze zijn via events met de buurt gedeeld. Dit bijzondere participatietraject heeft de belangrijkste input geleverd voor het Wijkuitvoeringsplan Oranjebuurt.
 
INTEGRALE BUURTAANPAK
 
De resultaten die in dit plan voorliggen, laten zien dat samenwerking loont. Gemeente, corporatie en betrokken bewoners hebben elkaar gevonden. Soms met verschillende agenda’s en snelheden, maar steeds met hetzelfde doel voor ogen: een toekomstbestendige, leefbare en energiezuinige buurt. De integrale aanpak die is ontwikkeld - waarin techniek, participatie en gebiedsontwikkeling hand in hand gaan - is in veel opzichten vernieuwend en herhaalbaar. Vergeleken met soortgelijke trajecten in Nederland, mag worden geconcludeerd dat we goed op weg zijn. De helft van een volledige buurtaanpak is inmiddels gerealiseerd; dat is een prestatie van formaat.
 
OP ZOEK NAAR HET HAAKJE
 
Toch was het geen vanzelfsprekend pad. Het bleek moeilijk om particuliere woningeigenaren in dezelfde beweging mee te krijgen als bewoners van de huurwoningen. Vrijblijvendheid gaf ruimte, maar ook vertraging. Tegelijkertijd heeft het project waardevolle inzichten opgeleverd in wat wél werkt: kleinschalige activiteiten, zichtbare resultaten en een duidelijke koppeling met thema’s die bewoners echt raken - zoals in dit geval de kwaliteit van de openbare ruimte. Daar ligt het sociale haakje waarmee de buurt verder kan.
 
STEVIG FUNDAMENT VOOR VERVOLG
 
BouwhulpGroep kijkt met trots terug op een periode waarin vele stappen zijn gezet: van het vormen van een gezamenlijke visie tot het concretiseren van plannen die de basis leggen voor een duurzame Oranjebuurt. Wat begon als een verkenning, is uitgegroeid tot een stevig fundament waarop de komende jaren verder gebouwd kan worden. Daarmee is dit niet het einde, maar eerder het begin van een volgende fase in de verduurzaming van de wijk. Als het verleden iets leert, dan is het dat deze buurt in staat is om met geduld, creativiteit en samenwerking steeds weer stappen vooruit te zetten. En dat biedt vertrouwen voor de toekomst.

​Linkjes naar eerdere nieuwsberichten betreffende dit onderwerp:
15-08-2024: https://www.bouwhulp.nl/actueel/samen-werken-aan-een-integrale-buurtaanpak-in-dodewaard
28-11-2024: https://www.bouwhulp.nl/actueel/afronding-kennismakingsfase-integrale-buurtaanpak-oranjebuurt
28-05-2025: https://www.bouwhulp.nl/actueel/van-denken-naar-doen-de-oranjebuurt-werkt-samen-aan-duurzame-toekomst

Wat gebeurt er als je bewoners laat meedenken bij het verduurzamen van hun woning? En als je als ontwerper comfort en esthetiek in balans brengt? Dan ontstaan woningen die niet alleen energiezuinig zijn, maar waarin bewoners zich écht thuis voelen. In opdracht van WonenBreburg hebben we de renovatie van acht flatgebouwen uit 1957 met samen 160 woningen aan de Agaatstraat in Breda voorbereid en ontworpen. Het resultaat? Moderne woningen die klaar zijn voor de toekomst én zeer tevreden bewoners, die het project waardeerden met een 8,9. Onze aanpak? Ontwerpen vanuit gevoel en beleving.

Herwaardering van naoorlogse metselwerkarchitectuur

De flats kennen een traditionele naoorlogse architectuur met weinig ornamenten in de gevels. Het meest opvallend zijn de massief ogende naar buiten komende balkons (zowel aan de voor- als achterzijde). Karakteristiek zijn de speelse kleine raampjes ter plaatse van de portiek bij de kopgevel. Maar de combinatie van balkonbeplating, draagconstructie en de kleurcombinatie van de entrees en de voordeuren gaven de flats een gedateerde uitstraling en een druk gevelbeeld ter plaatse van de entrees. Na 60 jaar waren de flats aan een esthetische opwaardering toe. Hierbij is gekozen om de oorspronkelijke baksteenarchitectuur te laten spreken in combinatie met moderne elementen in de vorm van geperforeerde balkonhekken en voordeuren.

Meer comfort en een lagere energierekening voor bewoners

Vanuit een bewoners klankbordgroep is vanaf de start meegedacht over het plan. Zij hebben nu een comfortabele woning en een lagere energierekening. Ook zijn de badkamers en toiletten vernieuwd waarbij een badkamervergroting mogelijk was. En de bewoners hoeven hiervoor geen huurverhoging te betalen!

HR++ beglazing, isolatie, mechanische ventilatie, aansluiting op het warmtenet en zonnepanelen op het dak zorgen voor comfortabele, gasloze woningen met een minimale ecologische voetafdruk. Dit project is daarmee een mooi voorbeeld van hoe techniek en esthetiek elkaar versterken – een renovatie waarbij duurzaamheid voelbaar is in elk detail, van het comfort in de badkamer tot de detaillering van het vernieuwde gevelbeeld.

Werk jij aan een vergelijkbare opgave? En zoek je een partner die energiezuinig wonen combineert met ontwerp vanuit gevoel en kwaliteit? Neem dan contact met ons op – we denken graag met je mee!

Deze renovaties zijn uitgevoerd door Van Wijnen Rosmalen. De fraaie foto’s zijn wederom van de hand van Merijn Koelink van WHS media.

De studentenprijsvraag “Wie heeft het beste idee voor de bestaande bouw?” is van start gegaan! Bouwstudenten van MBO, HBO en universiteit krijgen de kans om hun circulaire en duurzame ideeën te presenteren aan experts uit de sector — met een hoofdprijs van €1.000,-.

Belangrijke momenten:

• 4 december: Deadline voor het inleveren van het concept (A3-poster + korte toelichting).
• 17 december: Bekendmaking van de top 10.
• 14 januari: De top 10 presenteert op het Klaar voor Later congres en werkt hun idee verder uit.
• 9 april: Deadline voor het uitgewerkte ontwerp.
• Mei/juni: Presentatie van de finalisten op een groot congres en bekendmaking van de winnaar.

Of je nu individueel meedoet of in een team, deze prijsvraag biedt studenten een unieke kans om bij te dragen aan de verduurzaming van de bestaande bouw en zichtbaar te worden binnen de sector.
Schrijf je nu in via: Inschrijfformulier met prijsvraagvoorwaarden en laat jouw idee het verschil maken!

Wij presenteren ons nieuwe logo!
Na bijna 50 jaar werken aan bestaande buurten en woningen introduceren wij vandaag ons nieuwe logo. Het markeert niet alleen een frisse uitstraling, maar ook een volgende stap in onze ontwikkeling. Het nieuwe beeldmerk bouwt voort op bijna een halve eeuw aan praktijkervaring en vakmanschap, en symboliseert de balans tussen mens, gebouw en omgeving — de kern van ons werk.
 
500.000 woningen in handen gehad
Sinds 1978 verbeteren wij samen met bewoners, corporaties en gemeenten bestaande woningen en buurten – van initiatief tot begeleiding van de uitvoering. Met meer dan een half miljoen gerenoveerde woningen kennen we de Nederlandse woningvoorraad door en door. Onze integrale aanpak, waarin architectuur, advies, participatie en uitvoering samenkomen, heeft de doorlooptijd van complete buurtaanpakken al gehalveerd. En hebben we traditionele barrières zoals eigendomsvorm, archetype en individuele woonwensen weten te beslechten dankzij een programmatische aanpak die aansluit bij meerjarige seriematige werkstromen.
 
De opgave tot 2050
Met dit nieuwe logo kijken we vooruit. De opgave tot 2050 vraagt om miljoenen duurzame renovaties, betaalbare oplossingen en sociaal gedragen plannen. Wij zetten onze bewezen producten en diensten in om corporaties en gemeenten te helpen hun beleidsdoelen te vertalen naar uitvoerbare plannen. Tegelijkertijd blijven we investeren in innovatie, data en digitale hulpmiddelen die bewoners écht aan de knoppen zetten.
 
Ons nieuwe merk staat voor continuïteit én vernieuwing.
We bouwen verder aan buurten die duurzaam, leefbaar en betaalbaar zijn.
 
Samen zorgen we dat de successen van vandaag de basis vormen voor de wijken van morgen!

Studenten opgelet!
Volg jij een opleiding in de bouwsector en heb jij een passie voor verduurzaming en innovatie? Dan is dit jouw kans. Rijksdienst voor ondernemend Nederland, TKI Urban Energy en BouwhulpGroep organiseren samen de studentenprijsvraag: Wie heeft het beste idee voor de bestaande bouw?
 
Ben jij een student met een passie voor verduurzaming en innovatie? Heb je een briljant idee voor de verduurzaming van bestaande woningbouw? Dan is dit jouw kans om jouw ideeën te laten zien aan de bouw- en vastgoedwereld!
 
Wat kun je winnen?
De hoofdprijs van maar liefst €1.000,- én de kans om jouw concept verder te ontwikkelen en te presenteren op het Klaar voor Later congres en een toonaangevend slotevent!

Wat maakt deze prijsvraag zo bijzonder?
Naast de geldprijs:

• De kans om actuele verduurzamingsvraagstukken aan te pakken.
• Feedback van een vakjury en experts uit de sector.
• Zichtbaarheid en presentatie op toonaangevende evenementen.
• Een kans om je netwerk in de bouw- en vastgoedsector uit te breiden.

 
Hoe kun je meedoen?

• Schrijf je nu in door op de onderstaande link te klikken: Inschrijfformulier met prijsvraagvoorwaarden
• Stuur vervolgens je idee in voor de eerste ronde, jouw idee kan wel eens dé oplossing zijn voor de toekomst van verduurzaming!

De zorg beweegt, en dat is goed nieuws. Tekorten aan personeel, toenemende vergrijzing en veranderende woonwensen maken de opgave urgenter, maar ook helderder: wie nu slimme keuzes maakt, kan de kwaliteit van zorg én het dagelijks wonen verbeteren. Woonzorggebouwen staan hierin centraal. De vraag stijgt, terwijl elders meters onbenut blijven. Dat is geen tegenspraak, maar een startpunt: her programmeren waar het kan, intensiveren waar het moet en ruimte creëren voor flexibele functies. Zo verandert leegstand van kostenpost in hefboom voor betere zorg en meer woongemak.
 
Tijdens een pitch voor een corporatie in Oost-Nederland presenteerden we een eenvoudig maar effectief idee: benut leegstaande appartementen in het woonzorggebouw voor reguliere verhuur. Nieuwe huurders krijgen daarmee een prettige, betaalbare woonplek én worden vanaf het begin uitgenodigd om als vrijwilliger bij te dragen aan het dagelijks welzijn van bewoners—van een kort praatje of samen wandelen tot het ondersteunen bij kleine activiteiten.
 
Dit model vergroot de betrokkenheid in en rond het gebouw, verbindt zorg en samenleving en zorgt ervoor dat bewoners, huurders en zorgprofessionals elkaar versterken. Het is een praktische oplossing met twee directe effecten: leegstand neemt af en het creëert extra betrokkenheid en ondersteuning in de zorg.
​
Belangrijk: iedere locatie vraagt om maatwerk. Eigenaarschap, bewonersprofiel, lokale partners en toekomstige opgaven bepalen hoe je dit concept precies vormgeeft—van selectie en introductie van huurders tot het organiseren van vrijwilligerswerk en het borgen van kwaliteit. Zo wordt een helder uitgangspunt vertaald naar een passende en toekomstbestendige aanpak.

Deze week waren we op bezoek bij een renovatieproject in Tilburg met aannemer Hoedemakers en projectleiders van Wonenbreburg dat door onze collega Karleun Liu is ontworpen. Een mooi voorbeeld van hoe we met elkaar in de praktijk kunnen ervaren welke keuzes in ontwerp, detaillering en uitvoering bijdragen aan het verminderen van overlast voor bewoners én het realiseren van kwaliteit.
 
Tijdens de rondgang spraken we uitgebreid over de toepassing van materialen, de bouwlogistiek én de manier waarop bewonerscommunicatie een belangrijke rol speelt in het slagen van een renovatie. Kennis vanuit de uitvoering geeft altijd waardevolle inzichten die we meenemen in onze nieuwe renovatie- en transformatieprojecten.
 
Van tekentafel naar praktijk
 
De kracht zit in het leren van de praktijk: hoe presteren oplossingen die bedacht zijn op de tekentafel, op de bouwplaats en in het gebruik? Hierbij gebruiken we de ‘Neduco Renovatie Box’, waarmee WonenBreburg en BouwhulpGroep enkele jaren geleden zijn gestart. De kennis uit eerdere Neduco-projecten is hierin gebundeld: toegepaste oplossingen, leerpunten en ervaringen uit de praktijk. Door slim te herhalen wat al goed is, ontstaat ruimte en tijd om te innoveren.
 
Door deze ervaringen te delen met corporaties en partners kunnen we nog beter de balans vinden tussen kwaliteit, duurzaamheid en kosten. BouwhulpGroep gebruikt deze kennis om de woonpuzzel integraal te leggen: van beeldkwaliteit tot energietransitie, en van technisch ontwerp tot bewonersbeleving.
 
Met dit soort inspirerende bezoeken bouwen we samen aan de toekomst van Nederlandse woongebouwen!

Iedere stad of dorp in Nederland beschikt erover: de karakteristieke jaren ’50 grondgebonden eengezinswoningen. Gebouwd in een tijd dat de woningnood hoog was en de financiële middelen beperkt. Maar wel met oog voor de gebruiker door te ontwerpen met ‘licht, lucht en ruimte’ als uitgangspunt. En nog altijd geliefd als een prettige woning en. In deze buurten zie je namelijk vaak typische tuindorp elementen terug. Weliswaar zijn deze woningen wat soberder uitgevoerd dan de vooroorlogse woningen, maar nog steeds zijn ze zorgvuldig vormgegeven en gelegen op veelal diepe percelen. En dat in een stedenbouwkundige setting van (half open) bouwblokverkaveling dat een gevoel van groen en ruimte geeft!
 
Kunnen we verantwoord investeren in deze woningen?
 
Maar inmiddels zijn deze woningen 75 jaar oud. Ze zijn vaak al eens vergroot en/of voorzien van isolatie, waarbij de oorspronkelijke karakteristieken in meer of mindere mate verloren zijn gegaan. Met het oog op de energietransitie staan veel woningcorporaties voor dezelfde vraag: kunnen we op een verantwoorde manier (nogmaals) investeren in deze woningen, met als resultaat een passende gebruikskwaliteit en duurzaam wooncomfort voor de huidige én toekomstige doelgroep? Dit is de vraag die een woningcorporatie aan ons heeft gesteld.
 
Hiervoor hebben we een programmastudie uitgevoerd waarbij we integraal kijken naar:

- Beeldkwaliteit en uitstraling
- Plattegrond en gebruik
- Technische staat en duurzaamheid
 
Balans vinden tussen kwaliteit, duurzaamheid en kosten
 
Op basis van dit kwaliteitsbeeld wordt een renovatiescenario ontwikkeld, passend bij de wensen van de corporatie en bewoners. De corporatie legt in haar ambities niet alleen de focus op het onderhoud en de energietransitie, maar is juist op zoek naar de passende woonkwaliteit met het oog op de (toekomstige) doelgroep. En wil in de aanpak kansen benutten als het gaat om slim materiaalgebruik. En dat moet ook nog eens kosten efficiënt zijn. BouwhulpGroep brengt in de studie al deze elementen bij elkaar en gaat daarin op zoek naar de juiste balans. Op deze manier wordt de integrale woonpuzzel gelegd. En heeft de corporatie de bouwsteen in handen voor een gedegen besluit voor de toekomst van deze jaren ’50 woningen. 

Voor het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs en het Rijksvastgoedbedrijf heeft Francesco Veenstra de Architectenindex ontwikkeld. Dit is een marktverkenning voor overheidsopgaven waarbij geen Europese aanbesteding nodig is. Dit vormde voor ons een mooie aanleiding om weer eens goed op te schrijven wie we zijn en waar we als bureau voor staan:
 
BouwhulpGroep is een architecten- en adviesbureau met een sterke focus op duurzaam en sociaal wonen in de bestaande stad. Sinds 1978 werken we aan het verbeteren en toekomstbestendig maken van buurten, altijd met oog voor de mensen die er wonen, de geschiedenis van de plek en de maatschappelijke opgaven van vandaag.
We combineren architectuur, techniek en procesadvies tot haalbare en gedragen oplossingen. Van het verduurzamen van portiekflats tot het herbestemmen van woonzorgcomplexen: onze aanpak is contextgericht, zorgvuldig en betrokken. Geen spektakelarchitectuur, maar ingetogen ontwerpen die waarde toevoegen — voor bewoners, opdrachtgevers en de stad.
 
Met ons multidisciplinaire team zetten we ons dagelijks in voor betaalbaar, prettig en duurzaam wonen. Want waar mensen wonen, begint onze opgave. En met deze visie zijn we nu opgenomen in de Architectenindex van het Rijksvastgoedbedrijf! We kijken ernaar uit om ook via deze weg bij te dragen aan de publieke gebouwde omgeving. Binnenkort zie je ons dus ook bij overheidsprojecten.

Zie hier een kleine selectie van onze projecten: https://tinyurl.com/portfolioBHG

De verduurzamingsopgave is immens. Hoe zorgen we ervoor dat renovatieprojecten niet alleen technisch kloppen, maar ook écht opschaalbaar en toekomstbestendig zijn? Onze collega Haico van Nunen, tevens lector Duurzame Renovatie vertelt:

Hogeschool Rotterdam is een van de partners in het TRIK consortium, onderdeel van het MOOI-programma (TKI/RVO). Hier werken onderwijsinstellingen, (bouw)bedrijven en gemeenten samen om Toekomstbestendige Renovatieoplossingen met Integrale Kwaliteitsborging te ontwikkelen.
​
Tijdens de kwartaalbijeenkomst afgelopen week stond voor ons één vraag centraal: hoeveel stakeholders zijn er eigenlijk betrokken bij een verduurzamingsproject? Het antwoord: meer dan 100(!). Van aannemers en netwerkbeheerders tot budgetcoaches en hypotheekverstrekkers – allemaal spelen ze een rol in het succes van een renovatie.
Met TRIK onderzoeken we:

• Hoe deze partijen samenwerken
• Welke clusters van kennis en expertise al bestaan
• Of huidige processen voldoende zijn of dat er iets moet veranderen

Gemeente Lelystad en Almere zijn partner in het project. Net als alle gemeenten in Nederland staan zij voor de opgave om hele buurten te verduurzamen en zoeken ze naar de (on)mogelijkheden. Hun perspectieven worden direct meegenomen in het onderzoek.
​
Het TRIK onderzoek is een voorbeeld waarbij de combinatie van het lectorschap met werken in de praktijk voordelen biedt. De praktijkervaring van BouwhulpGroep en het wetenschappelijk onderzoek van de Hogeschool Rotterdam versterken elkaar!

Met de Omgevingswet is er een nieuwe term voor de vroegere artikel 19-ontheffingsprocedure in het omgevingsplan gekomen: BOPA (buitenplanse omgevingsactiviteit). Een vergunning voor zaken die niet binnen het omgevingsplan van een gemeente passen. Twee jaar geleden sloten wij aan bij een voorlichting over de nieuwe Omgevingswet bij de gemeente Maashorst in Uden om ons hierop voor te bereiden.

Aanvullende eisen vormen uitdaging voor versnelling

De zaal zat vol met nieuwsgierige architecten,  bezorgde projectontwikkelaars en aannemers. Iedereen was benieuwd welke nieuwe procedures en uitdagingen hen de komende jaren te wachten zouden staan. Vanuit de politiek horen we al jaren dat bouwen dé oplossing is voor de huidige wooncrisis. Maar in de praktijk blijkt bouwen helemaal niet zo eenvoudig, met alle aanvullende eisen en steeds weer nieuwe regels die erbij komen. Het is dan ook heel begrijpelijk dat er zoveel bezorgde blikken in de zaal waren.

Wennen aan de Omgevingswet

Wij merken dat de nieuwe Omgevingswet nog wennen is voor iedereen die erbij betrokken is. Voor de gemeenten zelf bleek de overstap naar de nieuwe Omgevingswet ook een grote stap. Er was bijvoorbeeld een nieuw digitaal systeem nodig en de hele implementatie moest gebeuren terwijl de capaciteit binnen de gemeenten al beperkt was.

Vertraging voorkomen door actieve bewonersparticipatie

Maar we mogen vooral niet vergeten wat het doel van deze nieuwe wet is: het creëren van een echte omgevingsdialoog, waarin serieus wordt nagedacht over de leefomgeving met betrokkenheid van bewoners. Zo kunnen we samen een betere leefomgeving creëren voor iedereen. Voor BouwhulpGroep is dit al jaren een vertrouwd thema dat we bij elk ontwikkeltraject toepassen. Met actieve bewonersparticipatie vanaf de start zorgen wij ervoor dat renovatie- en transformatieprojecten zonder vertraging kunnen worden gerealiseerd.

Heeft u een idee en wilt u een nieuw initiatief starten? Of zoekt u een betrouwbare partner om u te ontzorgen bij een traject dat vastloopt? Wij denken graag mee en helpen om samen stappen vooruit te zetten.

Steeds meer woningcorporaties kiezen voor renovatietreintjes – gestandaardiseerde processen waarmee onderhoud en verduurzaming sneller, betaalbaarder en met voorspelbare kwaliteit kunnen worden uitgevoerd.

Begin dit jaar zijn wij door Aedes, Bouwend Nederland en Platform31 uitgenodigd om tijdens de landelijke praktijktour te spreken over vernieuwende aanpakken. Met de in juli verschenen publicatie, gericht op corporaties die zelf met renovatietreintjes aan de slag willen gaan, zijn wij trots op het gezamenlijke resultaat.

De zoektocht naar efficiëntere renovatie-aanpakken loopt al decennialang. Sinds de jaren ’90 zijn er in Nederland talloze innovaties getest, waarvan slechts enkelen breed in de praktijk zijn toegepast. Onze Component Renovatie-aanpak vormt daarvan een bewezen voorbeeld. In de publicatie wordt deze genoemd bij zowel ‘Langjarige ketensamenwerking’ als ‘Componentenaanpak’.

De aanpak biedt corporaties en hun ketenpartners een manier om processen te standaardiseren, waardoor continuïteit, samenwerking en voorspelbare kwaliteit mogelijk worden. Voor onze opdrachtgevers als Woonbedrijf en Casade levert dit meetbare versnelling op, zoals blijkt uit praktijkervaringen en data.

Bijzonder is ook de samenwerking met gemeenten zoals Zoetermeer, Neder-Betuwe, en corporaties als Vidomes en Thius, waar we samen werken aan een gecombineerd spoornetwerk voor zowel huurders als kopers. Deze stap laat zien dat de principes van de renovatietrein breder toepasbaar zijn en nieuwe vormen van samenwerking stimuleren.

De tijd dat er jaarlijks honderdduizend nieuwe woningen uit de grond werden gestampt, ligt ver achter ons. Veel van deze bekende fabriekswoningen bereiken inmiddels de leeftijd van 60 jaar en vragen om een duurzame renovatie. Onlangs hebben we een eerder gerealiseerd project opnieuw laten vastleggen door WHS Media – een mooi moment om terug te blikken. Nog altijd zijn we trots op het resultaat: ook prefab bouwen kan, met het juiste ontwerp, esthetisch én toekomstbestendig zijn.
 
Bij 24 huurwoningen, verdeeld over twee blokken, hebben we als onderdeel van de verduurzamingsplannen van Area de complete voor- en achtergevel vernieuwd. Deze zijn binnen één werkdag vervangen door hoogwaardige prefabgevels, ontworpen door ons bureau en geproduceerd door Barli. Het project is uitgevoerd door Caspar de Haan.
 
De woningen zijn destijds gebouwd volgens het Coignet-bouwsysteem, dat bekendstaat om zijn sterke standaardisatie en gebruik van beton als basismateriaal voor zowel de dragende wanden en vloeren en voor de niet-dragende binnenwanden. Hoewel de gevels in het verleden al eens zijn vervangen, bleven de bewoners last houden van comfortproblemen. Met de nieuwe prefabgevels is dit verleden tijd en zijn de woningen toekomstbestendig gemaakt.

Je woning verduurzamen is best een uitdaging! Ingewikkelde keuzes, lastige financiering en vooraf een gebrek aan garanties op kwaliteit. Daarnaast heb je voor veel maatregelen een officiële vergunning van je gemeente nodig, waarvoor het aanvraag proces complex kan zijn!

Samen met de bewoners van de Waterbuurt (bewonerscollectief VBEL), de gemeente Zoetermeer (Karin van Rooij), woningcorporatie Vidomes en de Stadsbouwmeester Ronald Knappers hebben we afgelopen twee jaar hard gewerkt aan een eenvoudigere manier om vergunningsvrij te mogen verduurzamen! Gedurende een intensief participatief ontwerptraject hebben we samen met elkaar spelregels ontwikkeld voor verduurzamen. Bijvoorbeeld de spelregel dat de gootlijn van het dak behouden moet worden bij het aanbrengen van dakisolatie. Hierdoor blijft de karakteristieke uitstraling van de Waterbuurt behouden én is een van de hobbels naar een duurzame toekomst verholpen.

De spelregels zijn juridisch getoetst en vertaald naar een gedragen beeldkwaliteitsplan. Dit document is nu goedgekeurd door het College van Burgemeester en Wethouders en zal in september door de raad worden behandeld! Hierna worden de beleidsregels uit het beeldkwaliteitsplan opgenomen als sneltoetscriteria, om op een later moment te worden verwerkt in het nieuwe omgevingsplan. Dit unieke traject zorgt er ook voor dat de gemeente veel minder vergunningsaanvragen hoeft te verwerken, wat voor iedereen een boel werk gaat schelen!

Als gemeente of buurtvereniging geïnteresseerd in vergaand vergunningsvrij verduurzamen door middel van een gedragen beeldkwaliteitsplan? Neem dan contact met ons op om de ondersteuningsmogelijkheden te bespreken!

Bij verduurzaming leggen woningcorporaties vaak een sterke focus op energie. Maar hoe zit het met de impact van materiaalgebruik? Circulariteit wordt in veel beleidsstukken wel genoemd, maar de concrete toepassing daarvan blijft vaak vaag. Daarom zijn we bij BouwhulpGroep, in samenwerking met W/E adviseurs en PT Advies, begonnen met de ontwikkeling van een materiaalgebonden CO₂ KPI. Deze aanpak wordt ondersteund door Groene Huisvesters en het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO).

Het doel: inzicht geven in de CO₂-impact van materiaalgebruik bij sloop, renovatie, onderhoud en nieuwbouw. Want pas als je als corporatie weet wat de milieu-impact van je keuzes is, kun je er gericht op gaan sturen!

Rekentool voor CO2-uitstoot

Samen met negen corporaties is de eerste fase van het onderzoekstraject doorlopen (Alwel, Domesta, Gewoon Groen, Thuis, Tiwos, Triada, Wonen Limburg, Wonion en Woonzorg NL) is de eerste fase van het traject doorlopen. Hierdoor konden we de aanpak direct in de praktijk toetsen. Het resultaat: een rekentool en bijbehorende handleiding, recent gepresenteerd tijdens een webinar van Groene Huisvesters. De tool maakt het mogelijk om op verschillende instapniveaus snel een indicatie te krijgen van de materiaal gebonden CO₂-uitstoot. De eerste reacties van de deelnemende corporaties zijn positief.

Vervolg: benchmarken en verbreden

De ontwikkeling staat niet stil. In de volgende fase gaan we aan de slag met het benchmarken van resultaten, het duiden van uitkomsten en het aanscherpen van benodigde data. Dit doen we samen met de eerder betrokken corporaties én nieuwe partners. Zo bouwen we stap voor stap aan een breed gedragen circulaire CO₂-benchmark voor de sector.

Meedoen?

Wil jij met jouw corporatie bijdragen aan de verdere ontwikkeling van deze belangrijke KPI? Meld je dan aan bij Haico van Nunen via onderstaand e-mailadres.

Samen maken we de materiaalimpact zichtbaar – en circulaire keuzes mogelijk!

Download hier de handleiding: https://tinyurl.com/CO2KPI2025
Meld je corporatie aan bij Haico van Nunen via: [email protected]

Vele stadswijken zijn volop in beweging. Er wordt door heel Nederland hard gewerkt aan vernieuwing en verbetering. Een belangrijk onderdeel hiervan, de renovatie van bestaande woningen, is in volle gang. Groene daken verschijnen op bergingen, funderingen worden versterkt, nieuwe isolatie wordt aangebracht en de indeling van woningen wordt aangepast voor meer comfort. Dankzij deze ingrepen kunnen de woningen weer decennialang mee. Of je nu door de wijk loopt als toevallige bezoeker, als expert of als trotse bewoner – je vraagt je wellicht af: Hoe is dit allemaal begonnen, en wat staat er nog te gebeuren?

Samen met woningcorporaties en gemeenten werkt BouwhulpGroep aan toekomstbestendige woonomgevingen. Het begint voor ons met enkele belangrijke vragen: Hoe wil jij wonen als je ouder wordt? Hoe vind je een woning als je jong bent en er te weinig zijn? Hoe verbeteren we de woonkwaliteit en leefbaarheid van de buurt?

Deze vragen en het bijbehorende initiatief groeien dan uit tot een breed gedragen masterplan voor een toekomstgerichte, integrale buurtaanpak dat samen met bewoners is vormgegeven voor de toekomst van hun buurt. Drie belangrijke thema’s vormen de basis van dit plan: een veerkrachtige buurt, duurzaam wonen en een breed woningaanbod. De combinatie van onderhoud, renovatie en verdichting maakt een buurt sterker en levendiger. Zo ontstaat een groene en gezonde leefomgeving waarin mensen prettig kunnen wonen.

Verdichting is gericht op het vergroten van het woningaanbod binnen een bestaande wijk. Sommige oudere eengezinswoningen hebben een ruime opzet. Door deze woningen te splitsen in twee kleinere woningen, wordt slim gebruikgemaakt van de beschikbare ruimte. Dit biedt uitkomst voor starters en alleenstaanden die graag in een wijk willen komen (of blijven) wonen, maar geen behoefte hebben aan een grote woning.

Naast het splitsen van bestaande woningen wordt op strategische plekken kleinschalige nieuwbouw toegevoegd. Dit gebeurt zorgvuldig, met respect voor de bestaande structuur en uitstraling van de wijk. Door slim te verdichten ontstaat een woonomgeving die beter aansluit bij de wensen van vandaag én morgen.
​
Zie jij het al voor je? Een prachtig, groen tuindorp in de binnenstad, waar jong en oud, alleenstaanden en gezinnen samenleven – en met trots vertellen over hun buurt, met haar eigen identiteit en rijke geschiedenis, en wat zij daar zelf aan hebben bijgedragen.

Stelt u zich een gebouw voor dat zélf energie opwekt. Niet met panelen op het dak, maar met zonnegevels, zonnedakpannen of transparante zonne-elementen in ramen of zonwering. Deze technologie bestaat al; en wij werken eraan om dit soort bouwcomponenten breed toepasbaar, circulair én aantrekkelijk te maken voor grootschalige renovaties én wijkgerichte aanpakken. Dit doen wij binnen het Europese Mass Customization 2.0 project.

Waarom dit bericht:
We hebben een menukaart ontwikkeld met bestaande zonne-oplossingen voor gevels en daken. Deze willen we in 2026 demonstreren in de praktijk. Maar daarvoor hebben we inzicht nodig in wat er leeft bij gemeenten, corporaties en andere stakeholders.

We horen graag uw visie door het beantwoorden van 2 korte vragen:

1. Ziet u mogelijkheden om deze oplossingen toe te passen binnen uw renovatieopgave(s)? Waarom wel of niet?
2. Welke kansen, risico’s of vragen ziet u bij deze toepassingen?

​U kunt uw input geven door op dit bericht te reageren of ons een mail te sturen naar [email protected] Uw input helpt ons het aanbod aan te scherpen en demonstratieprojecten op te zetten die aansluiten bij de praktijk.

​Bekijk hier de menukaart met oplossingen

Mijn naam is Hilde Janssen en sinds eind mei werk ik bij BouwhulpGroep in Eindhoven. Momenteel studeer ik Bouwkunde aan de TU/e, waar ik het eerste jaar van mijn master heb afgerond. Ik volg de richting Architectuur, gecombineerd met stedenbouwkundige vakken. Op deze manier probeer ik verschillende schaalniveaus in de bouwwereld te verkennen.
 
Ik vind het erg leuk om creatief bezig te zijn en dit te combineren met de bouwsector. De onderzoeksfase van een project vind ik misschien wel het leukste onderdeel. Waarom is een wijk zoals die is? Die vraag intrigeert me telkens weer en zet me aan om het tot op de bodem uit te zoeken.
 
In mei tipte een vriendin me over BouwhulpGroep: een bedrijf dat zich inzet voor bewoners, onderzoek matig te werk gaat en zich richt op verduurzaming. Deze aspecten spraken me meteen aan, omdat ze ook tijdens mijn studie mijn interesse hadden. Inmiddels werk ik hier een dikke maand en heb ik gemerkt dat iedereen een echte passie heeft voor wat hij of zij doet. Dat werkt aanstekelijk, en ik ga elke dag met plezier naar mijn werk.
 
Met het oog op de toekomst kan ik hier ontzettend veel leren. Mijn collega’s zijn ervaren binnen de bouwsector en helpen me graag. Ik vind het mooi dat ik deze kennis weer kan toepassen in mijn studie. Wat ik ook erg waardeer, is dat dit bedrijf zich echt inzet voor bewoners en voor de toekomst. Dat wordt soms vergeten, maar hier staat het centraal.

Wat gebeurt er als je energetische verbetering combineert met esthetische kwaliteit? Dan ontstaan woningen die niet alleen energiezuinig zijn, maar waarin bewoners zich écht thuis voelen.
In opdracht van woningcorporatie Area gaven wij vorm aan de renovatie van 22 woningen in de Oranjewijk in Erp. Niet alleen met het oog op energielabel A+ – dankzij spouwmuurisolatie, dak- en kozijnvernieuwing, PV-panelen en ventilatie – maar ook met een sterke focus op uitstraling, samenhang en de karakteristiek van de wijk.
 
Onze aanpak? Een integrale visie die in elke fase – van schets tot uitvoering – de esthetische kwaliteit borgt. Met ingrepen als een nieuwe kleurstelling en aangepaste gevelafwerking is het straatbeeld zichtbaar opgefrist. De foto's, vastgelegd door onze huisfotograaf Merijn Koelink, laten het verschil letterlijk zien – woningen die passen bij hun tijd én hun bewoners.
 
Werk jij aan een vergelijkbare opgave? En zoek je een partner die techniek en ontwerp verenigt in een haalbare én toekomstgerichte renovatieaanpak? Neem dan contact met ons op – we denken graag met je mee.

Onze samenleving vergrijst, maar onze woonomgeving groeit daar nog lang niet in mee. Met de vergrijzing in volle gang wordt de noodzaak voor zorgvuldige, doordachte woonomgevingen steeds groter. Tegelijkertijd neemt de druk op de zorg toe, worden mensen geacht langer zelfstandig te wonen en groeien de wachtlijsten voor passende huisvesting. Toch blijven de specifieke behoeften van ouderen vaak onderbelicht in het ontwerpproces. Ouderen verdienen een veilige, gezonde en prettige leefomgeving die aansluit op hun belevingswereld. Maar hoe creëren we woonomgevingen waarin ouderen veilig, gezond én met waardigheid oud kunnen worden?
 
Het ontwerpen voor ouderen vraagt om bijzondere aandacht en creativiteit. Door vanaf het begin samen te werken met gemeenten, huisvesters en vooral ook bewoners, ontwikkelen we woonconcepten die het verschil maken. Dit kan op verschillende manieren. Denk aan het verbeteren van daglichttoetreding om het dag-nachtritme te ondersteunen. Het gebruik van dempende of natuurlijke materialen – zoals gordijnen of planten– om rust te creëren in vaak rumoerige woongebouwen. Een heldere en logische opzet van de plattegrond. Of het inzetten van subtiele kleuren en texturen om oriëntatie en herkenning te bevorderen voor mensen met geheugenproblemen.
 
Tegelijkertijd verdient ook de sociale kant veel aandacht. Ruimten die ontmoeting stimuleren, zoals een gezamenlijke huiskamer bij de entree of een zitplek langs een looproute, kunnen het verschil maken in het dagelijks welzijn van bewoners. Juist deze informele contactmomenten dragen bij aan verbondenheid en het tegengaan van eenzaamheid.
 
De ontwerppraktijk heeft hierin een sleutelrol. Niet alleen door creatieve oplossingen aan te dragen, maar ook door een brug te slaan tussen beleid, uitvoering en beleving. Het is tijd om deze 'vergeten' doelgroep een prominentere plek te geven in het ontwerpproces en zo bij te dragen aan hun welzijn en zelfstandigheid. Samen ontwerpen we aan een inclusieve leefomgeving. Neem gerust contact met ons op – we denken graag mee!

Hoe verbeter je het binnenklimaat in een woonzorgcomplex zonder de bewoners uit hun vertrouwde omgeving te halen?
 
In het noorden van Breda ligt het woonzorgcentrum Raffy, waar in kleinschalige vorm ouderen van Indische en Molukse afkomst wonen. In dit centrum komen wonen en zorg, dagbesteding en thuiszorg samen. Het gebouw dateert uit 2004 en is in eigendom van woningcorporatie WonenBreburg, die het gebouw verhuurt aan Egala Zorg.
 
Problemen met het binnenklimaat
 
Al jaren heeft het woonzorgcentrum te maken met problemen met het binnenklimaat. Het is er regelmatig te warm in zowel de woonvertrekken als de algemene ruimten. Met als gevolg dat het (woon)comfort door de bewoners en het personeel van Raffy als onprettig wordt ervaren. Reden voor WonenBreburg en Egala Zorg om de handen ineen te slaan en te zorgen voor een structurele oplossing. BouwhulpGroep is gevraagd om hiervoor het bouwkundig ontwerp te verzorgen en de kwaliteitsborging op zich te nemen, tijdens zowel planvoorbereiding als uitvoering.
 
Renovatie is vooral een sociale én logistieke uitdaging
 
Vorig jaar zijn in bouwteamverband samen met Van Wijnen Vastgoedbeheer, Aqualon van Zutphen, Endotec en Bouwplus alle voorbereidingen getroffen om de werkzaamheden vanaf december 2024 te kunnen uitvoeren. Technisch gezien is de opgave niet heel complex: in de basis gaat om het uitvoeren van badkamerrenovaties in combinatie met aanpassing van de warm waterinstallatie. Maar gezien de oudere, kwetsbare doelgroep in het woonzorgcentrum is het vooral op sociaal, logistiek én organisatorisch gebied een hele uitdaging:

• Kwetsbare bewoners in hun vertrouwde omgeving houden
• Continuïteit van zorg en dagbesteding garanderen
• Slim faseren, plannen en afstemmen in een intensief bewoond gebouw

 
Dit vraagt om een gedegen samenwerking tussen alle betrokkenen, waarin gedurende het gehele traject een grote mate van flexibiliteit en een continue, onderlinge afstemming noodzakelijk is.
 
Resultaat: prettig wonen, zorgen en werken
 
Op dit moment bevindt de uitvoering zich in de laatste fase. Vanaf de zomer kunnen WonenBreburg, Egala Zorg én bewoners terugkijken op een intensieve, maar succesvolle realisatie waarin het gezamenlijke doel is bereikt: een passend comfortniveau waarin wonen, zorgen en werken weer op een prettige en behaaglijke manier samenkomen!