Iedere woningcorporatie in Nederland is druk met één van de grootste volkshuisvestelijke opgaven ooit: het verduurzamen van de sociale woningvoorraad met als einddoel CO2 neutraal wonen in 2050. Een opgave waarbij we de betaalbaarheid én woonkwaliteit voor de doelgroepen met de kleinere portemonnee niet uit het oog mogen verliezen. Met behulp van routekaarten wordt door corporaties op strategisch niveau hard gewerkt aan deze opgave.
 
Zo ook door Casade uit Waalwijk. Maar verduurzaming kost jaarlijks geld, veel geld. Het is daarom slim om de (bouwkosten) ontwikkelingen scherp in de gaten te houden, om zo continu de balans te bewaken tussen de gewenste duurzame kwaliteit en de daarmee gepaarde prijs. Om deze reden wordt BouwhulpGroep jaarlijks door Casade gevraagd de ontwikkeling van de kosten voor woningverbetering tegen het licht te houden.   
 
Menukaart als strategisch instrument
 
Door Casade is een routekaart voor verduurzaming opgezet, die is gebaseerd op een ordening van haar woningvoorraad in zes groepen naar type en bouwperiode Met ondersteuning van BouwhulpGroep is in 2020 voor deze groepen een menukaart met maatregelen voor woningverbetering opgesteld. De menukaart wordt door de  corporatie als strategisch instrument ingezet in haar dagelijkse praktijk van verduurzaming van de woningvoorraad. Het geeft sturing en inzicht als het gaat om de gewenste kwaliteit, prestaties en financiën bij de (ontwikkeling van) woningverbetering projecten. En vormt daarmee de leidraad voor het realiseren van de duurzaamheidsambities tot 2050.
 
Prognose ontwikkeling bouwkosten

Voor Casade zijn de verwachte kosten vanuit de menukaart voor woningverbetering van groot belang voor het jaarlijks vaststellen van de investeringsbegroting. De ontwikkeling van de bouwkosten hebben hier grote invloed op. We zien al jaren een significante stijging van deze kosten. Met name doordat we in de bouw- en installatiesector al tijden kampen met grote tekorten op de arbeidsmarkt. Maar ook door de vele, onzekere (geo)politieke ontwikkelingen welke een stevige invloed hebben op de prijsinflatie. Dat merken we niet alleen bij de dagelijkse boodschappen en aan de pomp, maar ook in de prijsontwikkeling van bouw- en installatiematerialen.
 
Elk jaar opnieuw stellen Casade en BouwhulpGroep gezamenlijk vast wat de gerealiseerde bouwkostenontwikkeling van afgelopen jaar is geweest. En wat hierin de prognoses zijn voor het komende jaar met een doorkijk naar de jaren daarna. Op deze manier kan de corporatie met voldoende grip en zekerheid strategisch blijven sturen op het realiseren van haar verduurzamingsambities in de tijd.

Na tien jaar stop ik (Haico van Nunen) als lector aan Hogeschool Rotterdam namens BouwhulpGroep. Niet omdat de opgave rondom de verduurzaming van de bestaande bouw is afgerond — integendeel: die vraagt nog altijd om kennis, innovatie en samenwerking. Maar soms is het goed om opnieuw focus aan te brengen in waar je mee bezig bent.

De afgelopen tien jaar heb ik met veel plezier samengewerkt met docenten, onderzoekers en studenten van Hogeschool Rotterdam, CoEHRtech en in het bijzonder Instituut voor de Gebouwde Omgeving. Samen stond één vraag centraal: hoe maken we renovatie en verduurzaming van bewoonde woningen tot een vanzelfsprekend onderdeel van zowel het onderwijs als de praktijk? BouwhulpGroep werkt al sinds 1978 aan die praktijk — van bewonersondersteuning tijdens de stadsvernieuwing tot integrale buurtverbeteringen vandaag. Die vijftig jaar aan kennis en ervaring hebben een stevige basis gelegd onder het lectoraat.

Dat is zichtbaar in de resultaten. Waar renovatie in de beginjaren nog een bijvak was, werken studenten nu het hele tweede jaar intensief aan renovatievraagstukken. En waar afstudeerders vroeger extra moesten worden bijgespijkerd in een renovatieatelier, is dat atelier inmiddels de standaard. Daarmee onderscheidt Hogeschool Rotterdam zich nadrukkelijk binnen het bouwkundeonderwijs. Voor het lopende TRIK-onderzoek is een goede opvolger gevonden — de komende drie jaar wordt daarin verder gewerkt aan toekomstbestendige renovatie.

Voor mij verschuift de focus nu naar de buurt. Bij BouwhulpGroep passen we dagelijks een integrale buurtaanpak toe: bestaande wijken toekomstbestendig maken samen met gemeenten, corporaties en bewoners, met aandacht voor techniek, ruimtelijke kwaliteit en de waarde die er al is. Met het lectoraat achter me ontstaat er ruimte om die aanpak verder te ontwikkelen — en misschien nog belangrijker: beter bekend te maken. Kan ik jou daarbij helpen?

Ooit groeide een klein dorp uit tot een stad, en waar vroeger land was, verrijzen nu hoge woontorens om de groeiende vraag naar woningen te beantwoorden. Verandering brengt diverse uitdagingen voor de toekomst met zich mee, en ze wordt uiteindelijk zelf weer onderdeel van het verleden.

Deze continue dialoog tussen verleden en toekomst vormt voor ons al sinds 1978 een speerpunt. Daarom begint vrijwel iedere opgave met een blik op het verleden. De tijd van de grote uitbreidings- en wederopbouwopgaven ligt achter ons; de focus is verschoven naar een bestaande voorraad waarvan zo'n 90% er in 2050 gewoon nog staat. Juist in die bestaande stad moeten we nieuwe, duurzame kwaliteit toevoegen. Om te zorgen dat investeringen toekomstbestendig zijn en we achteraf geen spijt krijgen, is het doorgronden van de bestaande waarde de belangrijkste eerste stap. Ons onderzoek naar de bouwkundige kwaliteit van woningen reikt namelijk veel verder dan de voordeur.

Meer dan stenen

Wonen speelt zich niet enkel af binnen de muren van een gebouw, maar in een straat, een wijk en de bredere leefomgeving. Iedere woonopgave vraagt dan ook om een zorgvuldige analyse van de bestaande stedenbouwkundige structuur, architectuur en de geschiedenis van een plek.

Nieuwe perspectieven voor bestaande buurten

Een analyse van de bestaande omgeving biedt verrassende, nieuwe perspectieven. Vaak blijkt hieruit dat renovatie de meest logische stap is om karakter en samenhang van een wijk te behouden. In andere gevallen vinden we ruimte voor verdichting, nieuwe woningtypen of een slimmere inrichting van de openbare ruimte. Daarmee verduurzamen we niet alleen de woningvoorraad , maar versterken we ook de leefbaarheid van de hele buurt. Wij zijn dan ook erg benieuwd welke nieuwe inzichten onze huidige onderzoeken gaan opleveren.

De uitdaging ligt daarom niet uitsluitend in het verbeteren van gebouwen, maar juist in het doorgronden van de context waarin ze staan. Door verleden, heden en toekomst met elkaar te verbinden, creëren wij samen duurzame en toekomstbestendige woonomgevingen.  

Hoeveel sneller gaat de warmtetransitie als buurgemeenten dezelfde taal spreken? In Noordoost Twente zoeken gemeente Dinkelland, gemeente Losser, gemeente Oldenzaal en gemeente Tubbergen het antwoord samen binnen het verband Energie van Noordoost Twente (EvNOT). Met ondersteuning van BouwhulpGroep is de eerste fase van de Integrale Buurtaanpak afgerond. Eerst is een overzicht per buurt van woningtypen opgesteld met de mogelijke energie- en CO2-besparing en de benodigde investering van eigenaren.  Voor 11 geselecteerde buurten (circa 11.300 woningen, waarvan 70% particulier) is de opgave over de gemeentegrenzen heen in kaart gebracht.
 
De kracht van de Componenten Atlas
 
Door woningen te ordenen op componenten — zoals dak- en geveltype — in plaats van op geografische grenzen, is een gedeelde database ontstaan. Deze atlas maakt de verduurzamingsopgave écht onderling vergelijkbaar. Zo kunnen we kennis, kosten en aanpak efficiënt delen, zonder dat buurten letterlijk dezelfde aanpak nodig hebben.
 
Eerst het WAT, dan het HOE

In gezamenlijke werksessies verkennen de gemeenten nu de concrete kansen (het WAT) en de strategische rolverdeling (het HOE). De grote meerwaarde zit precies hier: we bouwen samen kennis op, maar elke gemeente bepaalt straks zelf — passend bij de eigen visie en het eigen tempo — hoe ze met bewoners tot een Wijkuitvoeringsplan (WUP) komt.
 
De uitkomst is een voorstel voor een meerjarig vervolg: een collectieve basis met een lokaal plan van aanpak per gemeente. Samenwerken waar het kan, lokaal maatwerk waar het moet.

De genoemde publicaties en handreikingen kun je hier rustig nalezen:
- Integrale Buurtaanpak (AtLast Publicatie): https://klimaatverbond.nl/wp-content/uploads/2025/05/AtLast_Publicatie_V04_digitaal.pdf
- Handreiking voor de aanpakken voor all-electric (NPLW publicatie): https://www.nplw.nl/uploads/files/Warmtepomp/Handreiking-voor-de-aanpakken-voor-all-electric.pdf (Pagina 43-47)

Hoe kan de Brainportregio groeien zonder dat leefbaarheid en sociale samenhang onder druk komen te staan? Die vraag stond centraal tijdens de recente excursie van het Architectuurcentrum Eindhoven.

Slimmer benutten van de bestaande stad

Voor ons ligt het antwoord op de woningvraag niet in grootschalige uitbreiding aan de randen van steden en dorpen, maar in het slimmer benutten van de bestaande gebouwde omgeving. Nederland beschikt over een enorme woningvoorraad. Door bewust te kiezen voor transformatie, renovatie en gerichte verdichting, kunnen we substantieel extra woonruimte toevoegen zonder nieuw te hoeven bouwen

Woningsplitsing als meerwaarde voor leefbaarheid

Tijdens de excursie bezochten we een concreet voorbeeld van woningsplitsing: een oudere bewoner die zijn pand deelt met een jongere. Dit initiatief laat zien dat verdichting verder gaat dan stenen; het versterkt de sociale cohesie, stimuleert doorstroming en biedt een antwoord op de toenemende druk op de zorg. Het karakter van de wijk blijft behouden, terwijl de leefbaarheid juist een impuls krijgt.

Opschalen met Plan 100 d’rbij

Samen met Amanda Schiltmans van DUO Wonen werken we vanuit het initiatief 'Plan 100 d’rbij' aan het integrale plan om jaarlijks kleinschalige, betekenisvolle oplossingen op grotere schaal kunnen realiseren. Door slim gebruik te maken van wat er al is, bouwen we aan een veerkrachtige en toekomstbestendige regio.

Mocht u geïnteresseerd zijn en meer informatie willen neen dan contact met ons op

In de groene wijk Heikant in Tilburg-Noord liggen drie galerijflats aan de Franz Lisztstraat waarvoor we een grootschalig renovatieplan hebben ontwikkeld. Hierbij maken we volop gebruik van de ‘Neduco Renovatie Box’, waarmee WonenBreburg en BouwhulpGroep enkele jaren geleden gestart zijn bij projecten in Breda en Tilburg. Er zijn in de periode tussen 1959 en 1975 circa 8.000 woningen volgens het Neduco-bouwsysteem gebouwd, voornamelijk in Noord-Brabant, Zuid-Holland en Noord-Holland. Het systeem kent een grote mate van industrialisatie.

Leren van het verleden om te innoveren

Door slim te herhalen wat al goed is, ontstaat er ruimte en tijd om te innoveren. Samen met WonenBreburg en aannemer Hoedemakers verzorgt BouwhulpGroep in bouwteamverband het ontwerp en de bouwkundige voorbereiding. Binnen dit project voegen we weer nieuwe kennis toe aan de box: de 144 woningen maken een forse verduurzamingsslag naar minimaal energielabel A++ en worden gasloos gemaakt.

Karakter behouden, uitstraling vernieuwen

Behoud en verduurzaming gaan wat ons betreft altijd boven sloop. De flats in Tilburg worden daarom niet alleen vergaand verduurzaamd, maar krijgen direct een esthetische opwaardering van de gevels en de entrees. We herstellen het oorspronkelijke architectonische ritme, maken de gesloten plint transparanter en geven de middelste flat een gebiedseigen identiteit door een abstract portret van componist Franz Liszt in de steenstrips van de kopgevel te verwerken. Het ontwerp van deze kopgevel is samen met een bewoners klankbordgroep vorm gegeven.

De omgevingsvergunning is inmiddels verleend, dus we kijken uit naar de volgende stap in de uitvoering!

Hoe maak je historische Amsterdamse woonblokken klaar voor de toekomst, zónder hun unieke karakter te verliezen? In de karakteristieke Spaarndammerbuurt in Amsterdam werkt woningstichting Lieven de Key aan de toekomst van vier woonblokken uit 1914–1918. Voor het laatste complex – woonblok 4, gelegen aan de Tasmanstraat, Aert van Nesstraat en Nova Zemblastraat – wil Lieven de Key verkennen hoe dit complex toekomstbestendig kan worden gemaakt.
 
Daarbij ligt de focus op:

• Verduurzaming & thermische schil
• Veiligheid & gezondheid
• Toekomstgerichte installaties

 
..en dit alles met respect voor de monumentale waarde!
 
Van buurt tot bouwblok: historische analyse
BouwhulpGroep voerde hiervoor uitgebreide vooronderzoeken uit. Met woningopnames, deelstudies en dronescans is eerst de huidige staat scherp in beeld gebracht. Vervolgens is de opgave verdiept met een historische analyse: van de geschiedenis van de buurt, de visie van de oorspronkelijke architect tot de specifieke kwaliteiten van de woonblokken zelf.
 
Gevelbeeld als sleutel tot karakter
Naast de historische context is ook het gevelbeeld uitgebreid onderzocht, met nadruk op de architectonische waarde. Daarbij zijn de karakteristieke gevel- en dakelementen in kaart gebracht die bepalend zijn voor de uitstraling van de gebouwen. En zijn de verschillen en overeenkomsten tussen de woonblokken inzichtelijk gemaakt. Dit alles geeft inzicht in hoe het ensemble zich als geheel verhoudt en waar kenmerkende accenten liggen. Het kleurhistorisch onderzoek maakt het plaatje compleet en geeft inzicht in oorspronkelijke kleurstellingen en latere aanpassingen.
 
Dit integrale vooronderzoek levert waardevolle inzichten op. Het resultaat: een heldere en onderbouwde visie, met sterke ontwerpkaders die als fundament dienen voor een toekomstbestendige aanpak van de complexen – met behoud van het unieke karakter van deze Amsterdamse woonblokken.

Staat u voor een vergelijkbare opgave?
Staat u voor een vergelijkbare opgave met monumentaal bezit? Of herkent u de uitdaging van het balanceren tussen verduurzaming en erfgoedwaarde? BouwhulpGroep denkt graag mee over hoe uw monumentale bezit klaar kan worden gemaakt voor de toekomst, zonder het verleden uit het oog te verliezen. 

Nog nooit kreeg het Beter Benutten van Bestaande Bouw zoveel aandacht als nu. Dagelijks zijn er nieuwsberichten, wordt er gelobbyd en vinden er evenementen plaats. Maar niets blijft zo leuk als het in de praktijk brengen van deze kansen en mogelijkheden. Met het nijpende woningtekort en een toenemende behoefte aan kleinere betaalbare woningen, biedt het type doorzon een enorm potentieel. Door deze woningen te splitsen kan een serieus aandeel worden geleverd binnen de grote woningbouwopgave in ons land. Aangezien bijna 25% van de sociale huurwoningen een doorzonwoning betreft, is het niet zo gek dat ook woningcorporaties naar dit alternatief naast nieuwbouw kijken. Zo ook TBV Wonen in gemeente Tilburg, die BouwhulpGroep heeft gevraagd de mogelijkheden te onderzoeken voor het splitsen van woningen in een jaren zestig buurt in het noorden van de stad.
 
Potentieel tegen het woningtekort
 
In Nederland staan zo’n 1,5 miljoen doorzonwoningen. Deze rijtjeswoningen met een plattegrond waarbij de woonkamer zowel aan de voor- als aan de achtergevel grenst, bepalen in veel buurten in ons land het straatbeeld. Dat is ook niet zo gek, op een totaal van zo’n 8 miljoen bestaande woningen. De meeste doorzonwoningen zijn gebouwd in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw. Dit zijn relatief grote gezinswoningen met drie of zelfs vier slaapkamers op de verdieping en een ruime zolder.
 
Met de corporatie zoeken naar koppelkansen
 
Samen met de corporatie heeft BouwhulpGroep in een programmastudie verschillende varianten voor woningsplitsing in kaart gebracht: van ‘hard splitsen’ tot ‘friends concepten’. Er is verkend wat deze voor (verschillende) woonkwaliteiten opleveren en voor welke (verschillende) doelgroepen dit interessant kan zijn. Wat in het oog sprong bij dit onderzoek, is dat we woningsplitsing hebben beschouwd tezamen met andere opgaves binnen de buurt. We zijn op zoek gegaan naar koppelkansen, waarbij splitsing ook een bijdrage kan leveren aan het versterken van de leefbaarheid binnen de buurt en direct kan worden gecombineerd met onderhoud en verduurzaming van de woningen.
 
Aandacht voor wooncomfort, betaalbaarheid én beeldkwaliteit
 
Hiermee stond niet alleen het gebruik van de woning centraal, maar is ook aandacht besteed aan thema’s als wooncomfort, betaalbaarheid én beeldkwaliteit. Met als resultaat een integraal antwoord op diverse volkshuisvestelijke vraagstukken gericht op het realiseren van een toekomstbestendige buurt!

De techniek is er, de ambitie ook. Nu de praktijk nog. BouwhulpGroep zoekt pioniers voor het project PV Resilience.

In de verduurzamingsopgave staat techniek vaak voorop. Het gesprek gaat al snel over nieuwe oplossingen, slimmere systemen en hogere efficiëntie. Maar verduurzaming gaat niet alleen over wat technisch mogelijk is. Minstens zo belangrijk is de vraag waarom een eigenaar voor een bepaalde verbetering kiest en wat er nodig is om een innovatie ook daadwerkelijk toe te passen.

Op dat snijvlak werkt BouwhulpGroep mee aan PV Resilience. Binnen dit Interreg project ontwikkelen we samen met partners uit de zonnepaneelindustrie circulaire, duurzame en multifunctionele zonnestroomproducten. De technische ontwikkeling ligt bij de partners, terwijl BouwhulpGroep zich vooral richt op de sociale en milieukundige duurzaamheid van deze nieuwe panelen.

Daarbij kijken we onder meer naar de businesscase:

• Waarom kiest een gebouweigenaar voor een bepaald type zonnepaneel?
• Welke waarde heeft een paneel dat lokaal (NL) wordt geproduceerd?
• Maakt productie in kleur uit, en in hoeverre speel circulariteit bij een zonnepaneel een rol?

 
Deze vragen zijn belangrijk om duurzame innovaties verder te brengen dan de tekentafel. Een circulair of duurzamer zonnepaneel krijgt pas echt betekenis wanneer het ook past bij de wensen, afwegingen en mogelijkheden van corporaties, VvE’s en andere gebouweigenaren.

Binnen PV Resilience onderzoekt BouwhulpGroep daarom niet alleen de argumenten en randvoorwaarden voor toepassing, maar ook hoe deze producten in concrete projecten een plek kunnen krijgen. Juist in de praktijk wordt zichtbaar waar kansen liggen en wat nodig is om duurzame zonnestroomproducten succesvol toe te passen in de bestaande bouw.
 
Gezocht: Pioniers voor de bestaande bouw!
 
Heeft u een project waar duurzame, lokale of gekleurde zonnepanelen het verschil kunnen maken? Wij bieden u de kans om als een van de eersten gebruik te maken van circulaire PV-innovaties.
Laten we samen de drempels voor circulaire zonnestroom wegnemen. Interesse? Stuur een bericht naar Haico van Nunen via [email protected] en ontdek vrijblijvend de mogelijkheden voor uw project.

Bij BouwhulpGroep staan wij niet stil, we blijven ons voortdurend ontwikkelen. De afgelopen weken hebben wij als team trainingen gevolgd bij Design Express om vertrouwd te raken met nieuwe technieken en tools. Deze helpen ons om ons ontwerpproces te optimaliseren, een stap verder te brengen en onze vertrouwde partners én bewoners nog beter mee te nemen in het renovatieproces.

En dat herinnerde ons aan iets wat altijd bij verandering hoort:
verandering is niet zomaar een nieuw systeem,
het is een leerproces.
Het is menselijk.

Of het nu gaat om nieuwe technieken of een andere manier van werken: verandering brengt uitdagingen, vragen en onzekerheid met zich mee, maar ook kansen om te groeien en slimmer samen te werken. Dat kost tijd, aandacht en geduld.
In het begin voelt het soms ingewikkeld.
Nieuwe technieken, nieuwe handelingen en nieuwe verwachtingen.
En vaak ook de vraag: “Gaat dit wel voor ons werken?”
Maar juist daar begint de ontwikkeling. Want verandering draait niet alleen om technologie. Het draait om mensen; om samen, stap voor stap, vertrouwd te raken met iets nieuws.
 
Dit doet ons ook denken aan de weg richting toekomstbestendige buurten. Ook daar ontstaat vooruitgang stap voor stap. Met nieuwe inzichten, innovatieve technieken en een goede samenwerking. En met het vertrouwen dat verandering uiteindelijk leidt tot verbetering!

​Daarom begeleiden wij als BouwhulpGroep niet alleen projecten. Wij begeleiden het proces van verandering. Of het nu gaat om toekomstbestendig renoveren of het verduurzamen van buurten: mensen hebben meer nodig dan alleen een plan. De mooiste transformaties ontstaan wanneer techniek en mens samen vooruit bewegen.

Iedere duurzame verandering begint met mensen die bereid zijn iets nieuws te leren en samen te bouwen aan de toekomst!

De opgave in de bestaande bouw is groot en versnipperd. Naast corporaties en nieuwbouw ligt er een bepalende uitdaging bij woningeigenaren. In Nederland gaat het om bijna 5 miljoen woningen, elk met een eigen tempo, mogelijkheden en afwegingen.

In Bladel werken we met de gemeente, de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM), Klimaatverbond Nederland en andere partners aan een herhaalbare aanpak om die opgave concreet te maken. Onder de naam Prowoon onderzoeken we hoe particuliere woningverbetering gebiedsgericht kan worden georganiseerd én gefinancierd. Doel: betaalbare woonlasten en een duurzame woning bereikbaar voor iedereen.

Van abstracte opgave naar concreet handelingsperspectief


De warmtetransitie vraagt niet alleen om techniek, maar vooral om uitvoering. Gemeenten maken de stap van beleid naar praktijk, waarbij tempo, vertrouwen en financiering minstens zo belangrijk zijn als techniek.

Ook landelijke trajecten laten zien dat er geen vaste route is voor gebiedsgerichte integrale aanpakken. Gemeenten moeten samen met partners leren wat werkt. In Bladel doen we precies dat: niet starten met een blauwdruk, maar met een aanpak die zich in de praktijk bewijst.

Werken vanuit bewoners, niet vanuit systemen

Een belangrijk uitgangspunt binnen Prowoon is dat de aanpak vertrekt vanuit de bewoner: aansluiten bij natuurlijke momenten, keuzes begrijpelijk maken en ondersteuning organiseren die werkt.

Dat vraagt om anders organiseren: niet alleen plannen maken, maar ook begeleiden, ontzorgen en stap voor stap opbouwen. Juist in de uitvoering wordt zichtbaar waar aannames wel en niet kloppen.

Samen bouwen aan een uitvoeringsmodel


Sinds 2024 werken we met onder andere Klimaatverbond Nederland, de BOM en Triodos Bank aan Prowoon. Daarbij kijken we naar de combinatie van bewonersbegeleiding, financiering en een schaalbare uitvoeringsstructuur met betaalbaar circulair en energieleverend renoveren.

Recente analyses laten zien dat miljoenen woningen nog aangepakt moeten worden en dat versnelling nodig is, vooral rond gezondheid, wonen en aardgasvrij. De vraag naar uitvoerbare modellen wordt daarmee urgenter.

Eerst laten zien, dan opschalen


De potentie van Prowoon is groot, maar de waarde ontstaat pas als de aanpak werkt. Daarom ligt de focus in Bladel op doen, leren en bijstellen. Eerst brengen we in beeld welke woningen er staan, wie er wonen en wat hen aanspreekt om hun woning te verbeteren. Zo wordt de opgave concreet. Prowoon kan voor die gewenste situatie proces en financiering bieden.
​
Niet alles is vooraf uitgedacht. Door te starten in één gemeente ontstaat inzicht in wat nodig is om deze opgave breder aan te pakken. Als hier een werkende start van een vooraf gefinancierde aanpak ontstaat, kan die verder reiken dan één gemeente.

Klik op onderstaande link voor meer over de Integrale buurtaanpak:
https://klimaatverbond.nl/publicatie/integrale-buurtaanpak/

In Lith werken we aan de verbetering van een woonzorgcomplex uit 1990, eigendom van woningcorporatie Mooiland. Het complex met 24 tweekamerwoningen biedt ruimte aan een Time Out-voorziening van het Verdihuis: een plek voor tijdelijke opvang en begeleiding van mensen met een psychische kwetsbaarheid.

Binnen deze setting staat een veilige, rustige en prikkelarme woonomgeving centraal. Dit is een belangrijke tussenstap richting herstel en stabiliteit voor bewoners die tijdelijk niet zelfstandig kunnen wonen.

Mooiland wil het complex toekomstbestendig maken en de levensduur met circa 40 jaar verlengen. De aanpak bestaat uit een basisrenovatie, gecombineerd met energetische verbeteringen. Zo wordt de thermische schil aangepakt en wordt de collectieve installatie vervangen door individuele voorzieningen. Daarnaast worden minimaal vier extra verhuureenheden gerealiseerd, middels optoppen en transformeren van bestaande ruimte.

In opdracht van Knaapen werken wij samen met Mooiland aan deze kwaliteitsverbetering en gedeeltelijke transformatie.

De gemeenteraadsverkiezingen zijn achter de rug en een nieuwe raadsperiode is begonnen. Dit is precies het moment waarop gemeenten keuzes maken die bepalen of het woningtekort écht wordt teruggedrongen. En daarmee of mensen weer uitzicht krijgen op een betaalbare woning

NRP en Natuur & Milieu schreven alle fractievoorzitters en gemeenteraadsleden in Nederland aan met een concrete boodschap: de oplossing voor het woningtekort staat al grotendeels voor ons: we moeten de bestaande voorraad woningen slimmer benutten. Door woningen te splitsen, delen, hospita te realiseren, verdiepingen toe te voegen en lege panden te transformeren kunnen gemeenten snel en duurzaam woningen realiseren.

De brief bevat zes direct toepasbare beleidsopties. We nodigen gemeenten uit om de handschoen op te pakken en samen te werken aan meer betaalbare, duurzame woningen voor wie ze nu het hardst nodig heeft.

Lees hier de brief: https://lnkd.in/eW_swgue

Gesteund door: ACAN NL, Aedes vereniging van woningcorporaties, BNI Beroepsvereniging Nederlandse Interieurarchitecten, BNSP, BouwhulpGroep, Coördinatie Lokale Architectuurinitiatieven (CoLA), DGBC (Dutch Green Building Council), Federatie Ruimtelijke Kwaliteit, Gideon - Building Transition Tribes, IABR, Stichting Mevrouw Meijer, NEPROM, NVTL, Koninklijke OnderhoudNL, Platform31, Platform Woonopgave, Vastgoed Belang en Vereniging Deltametropool.

Hoe transformeer je een grijze woonwijk naar een duurzame, stralende omgeving? Op donderdag 19 maart zochten we het antwoord in Tilburg. Op deze zonnige middag vond een inspirerende bijeenkomst plaats van de Bredase bouwsociëteit Bouwen aan de Baronie. Samen met circa 30 professionals uit de bouw, vastgoed en overheid doken we in ons renovatieproject aan de Mendelssohnstraat in Tilburg.
 
Systeembouw slim renoveren met de Neduco Renovatiebox
 
Tijdens deze bijeenkomst stond de transformatie van bestaande woonwijken centraal. BouwhulpGroep verzorgde een presentatie over het Neduco systeembouwconcept en het ruimtelijk ontwerp van de Mendelssohnstraat in Tilburg. BouwhulpGroep liet zien dat juist in deze bestaande bouw enorme kansen liggen. Met hun aanpak – onder andere via de Neduco Renovatiebox – worden technische verbeteringen gecombineerd met een vernieuwde architectonische kwaliteit. Niet alleen het comfort en de duurzaamheid worden verhoogd, maar ook de uitstraling en samenhang van de gebouwen in de stedelijk weefsel krijgen een nieuwe impuls.
 
Architectonische kwaliteit hand in hand met maatschappelijke opgaven
 
In het project is gekozen voor het herstellen van het ensemble van de drie woonblokken, wat in de loop der tijd verloren is gegaan. Door een heldere beeldtaal, gelaagdheid in de gevels en het toevoegen van herkenbare accenten ontstaat weer één samenhangend geheel. De visie laat zien hoe bestaande structuren niet als beperking, maar juist als potentieel kunnen worden benut voor toekomstbestendige woonkwaliteit.
 
Aansluitend gaf WonenBreburg een kijkje achter de schermen van de woningcorporatiesector. Daarbij werd ingegaan op de complexiteit van renovatieopgaven, bewonersparticipatie en het maken van afwegingen tussen betaalbaarheid, duurzaamheid en leefbaarheid.
 
Samen bouwen aan de toekomst van bestaande wijken
 
De middag werd vervolgd met een wandeling naar de Mendelssohnstraat, waar Van Wijnen Rosmalen inmiddels werkt aan de uitvoering en zichtbaar werd hoe het ontwerp in de praktijk tot leven komt. De dag eindigde met een informele borrel waarin uitgebreid werd nagepraat over de opgedane inzichten en kansen binnen de bestaande woningvoorraad.
 
Bij BouwhulpGroep bouwen we aan de toekomst van bestaande woonwijken—een toekomst waarin vernieuwing en behoud hand in hand gaan. Laat u inspireren door de mogelijkheden en ontdek samen met ons hoe uw woningvoorraad kan uitgroeien tot een duurzame en leefbare omgeving voor morgen.

Procesregie met impact: samen werken aan de toekomst van Versiliënbosch
 
Hoe kom je tot een integraal wijkplan waar draagvlak voor is bij zowel eigenaar als bewoners? Het begint met grondige kennis van de bestaande situatie én een zorgvuldig proces van gezamenlijke besluitvorming. De wijk Versiliënbosch in Heerlen is een belangrijk voorbeeld van een mijnwerkerskolonie uit het begin van de 20e eeuw. De meeste woningen in de wijk maken deel uit van het oeuvre van de beroemde architect Jos Cuypers, die bekend staat om zijn invloed op de ontwikkeling van de tuindorp beweging en zijn focus op sociale, maar toch esthetisch verantwoorde woningbouw. BouwhulpGroep werd gevraagd om de toekomstmogelijkheden van de bijna 300 woningen te onderzoeken. Daarmee is een basis gelegd voor een toekomstbestendig (woon)programma dat wordt gedragen door zowel eigenaar als bewoners.
 
Vertrouwen als startpunt
 
Het is een gezamenlijk traject samen met woningcorporatie Woonpunt, Bewonerscommissie Versiliënbosch en Woonbond, waarin een zorgvuldig proces gericht op het creëren van vertrouwen en wederzijds begrip centraal stond. Als proces- en ontwerpregisseur hebben we alle betrokkenen stap voor stap meegenomen in het onderzoek. Met openheid en transparantie naar elkaar toe als belangrijke kernwaarden. Door voortdurend oog te hebben voor de belangen van zowel de corporatie als de bewoners. Hierdoor is het gelukt om het in verleden beschadigde vertrouwen tussen verhuurder en huurder weer te herstellen.
 
De vraag: Investeren of niet?
 
Vandaag de dag beschikken de woningen in Versiliënbosch grotendeels nog steeds over de erfgoedwaarde, die in zo’n 100 jaar tijd is opgebouwd. Maar hebben ze ook te maken met de nodige onderhoud- en comfortproblemen en beschikken ze niet over de duurzame kwaliteitseisen die we nu en in de toekomst aan woningen stellen. Woningeigenaar Woonpunt staat daarom voor de belangrijke afweging: kunnen we op een verantwoorde manier investeren in deze woningen, met als resultaat een passende gebruikskwaliteit en duurzaam wooncomfort voor de huidige én toekomstige doelgroep?
 
Ontstaan van wederzijds begrip
 
Binnen het onderzoek ging het niet enkel om het beantwoorden van deze vraag, waarbij we met behulp van onze bewezen woonpuzzel methode de huidige integrale woonkwaliteit en toekomstmogelijkheden voor Versiliënbosch in kaart hebben gebracht. En dat in een voor alle betrokkenen zichtbare en begrijpelijke taal. Het zorgvuldige proces en de manier van samenwerken stond in deze opgave meer centraal. Door simpelweg te luisteren naar elkaars zorgen, wensen en behoeften is er wederzijds begrip ontstaan. Begrip voor elkaars standpunten, die soms dichter bij elkaar lagen dan op voorhand werd gedacht. Hierdoor is een belangrijke basis gelegd om de komende periode verder samen te werken aan de toekomst van Versiliënbosch.

“Alles wat gebouwd is, kan gerenoveerd worden” en “de laatste slechte sociale huurwoning is vóór het jaar 2000 al gesloopt.” Het zijn twee prikkelende uitspraken van ‘anti-sloopprofessor’ André Thomsen. Bij BouwhulpGroep roepen we het, samen met vele experts, al bijna een halve eeuw: renoveren is de betere keuze, tenzij. In de slotuitzending van Wat houdt ons tegen? stond de brandende vraag centraal: waarom kiezen we dan toch nog zo vaak voor de sloopkogel?
 
De prijs van de wegwerpmaatschappij
In de uitzending wordt een pijnlijk punt blootgelegd: slopen is de ‘fast fashion’ van de woningmarkt. Hoewel vaak wordt beweerd dat nieuwbouw duurzamer is door betere energielabels, vertelt de rekensom een ander verhaal. De energiebesparing van een nieuwbouwwoning compenseert namelijk nooit de enorme ecologische prijs van de sloop, de afvoer van restmateriaal en de productie van nieuwe grondstoffen.
 
De praktijk van renoveren is altijd duurzamer, maar in de uitzending is het gebrek aan beschikbare bouwgrond de reden tot ingrijpen. Het is een symptoom van onze wegwerpmaatschappij. Terwijl we bij kleding en elektronica steeds vaker kiezen voor kwaliteit en herstel, blijven we in de bouw vasthouden aan een vervangingslogica die de planeet simpelweg niet meer kan dragen.
 
1.000 woningen per dag
De oplossing ligt niet in theorie, maar in schaalbaarheid. Als we dagelijks duizend woningen verbeteren met circulaire oplossingen die energie besparen én opwekken—terwijl we slim extra woonruimte creëren—verandert de discussie. Renovatie is dan geen ‘moeilijk alternatief’ meer, maar de meest logische weg vooruit.
 
Renoveren, tenzij...
In ons dagelijks werk bij BouwhulpGroep zien we dat het kan. Samen met bewoners en eigenaren hebben we talloze woningen behouden. Het resultaat? Wijken waar achteraf iedereen dolblij is dat hún buurt met een karakteristieke bebouwing niet tegen de vlakte is gegaan maar is verbeterd.
 
Natuurlijk is de praktijk weerbarstig. Renovatieprocessen moeten sneller. Waar we in de jaren tachtig nog twintig jaar over een wijk deden, hebben we die doorlooptijd inmiddels gehalveerd. Maar de belangrijkste winst zit in de menselijke maat: bewoners zijn vaak al hartstikke tevreden met hun plek.
Onze stelling is dan ook simpel: hanteer het principe ‘Renoveren, tenzij’. En laten we vaker beginnen met de vraag wat de bewoner zélf eigenlijk wil verbeteren.


De aflevering is hier terug te kijken: https://npo.nl/start/afspelen/wat-houdt-ons-tegen_35
Zeker de moeite waard om te zien—niet omdat het allemaal nieuw is, maar juist omdat het zo duidelijk maakt dat we allang weten wat er nodig is. Nu nog doen.

De zorgwereld staat voor grote uitdagingen. De vraag naar ouderenzorg neemt de komende decennia sterk toe en vraagt om nieuwe, toekomstbestendige woonoplossingen. Deze verandering vraagt om slimme transformaties van bestaand vastgoed die het verschil kan maken: doordachte aanpassingen in woon- en zorgomgevingen zorgen ervoor dat ouderen langer zelfstandig kunnen wonen, terwijl medewerkers en mantelzorgers optimaal worden ondersteund.

Woonzorg die aansluit op veranderende zorgvragen

Wij werken aan woon- en zorgomgevingen die meebewegen met deze veranderende zorgvraag. Binnen WoonincPlusVitalis (een samenwerking van Wooninc. en Vitalis) staat de mens centraal – voor ons is dat de belangrijkste drijfveer in het ontwerpproces. Hoe kunnen slimme aanpassingen in appartementen en zorgruimtes bijdragen aan hoogwaardige zorg, welzijn en woongeluk? Hoe creëren we toekomstbestendige zorgappartementen voor alle doelgroepen, die eenvoudig kunnen worden aangepast aan de situatie: van zelfstandig wonen naar intensieve zorg en weer terug? En hoe maken we een prettige omgeving voor mantelzorgers en vrijwilligers, die tegelijkertijd herkenbaar en vertrouwd blijft voor huidige bewoners, juist voor kwetsbare ouderen?

Ruimte maken voor zorg, welzijn en geluk

Deze vragen komen dagelijks terug in ons ontwerpproces. Voor onze ontwerpers ligt de sleutel in brede kennis van de huidige kwaliteit, het denken in toekomstscenario’s en een integrale aanpak. Voor een goede ontwikkeling is het essentieel om ons te verplaatsen in de gebruiker: denken en ontwerpen vanuit de bewoner, met oog voor vandaag én een knipoog naar de toekomst. Functionaliteit, uitvoerbaarheid, comfort en flexibiliteit moeten daarbij samenkomen; een integrale benadering is daarom van groot belang.
Wij creëren ruimte voor gelukkige bewoners, betrokken mantelzorgers, gemotiveerde medewerkers en toekomstbestendige zorg!

De Leonardusbuurt in Helmond laat zien hoe een klassieke volksbuurt met een diverse en kwetsbare bewonersgroep stap voor stap toekomstbestendig wordt. Met fase 3 van de renovatie zijn 65 sociale huurwoningen verduurzaamd naar gemiddeld energielabel A – in nauwe samenwerking met bewoners en partners. Een bijzondere stap, omdat hier in deze buurt voor het eerst op grotere schaal in bewoonde staat is gerenoveerd. Eerst de buitenzijde, later – op bewonersvraag – ook de binnenzijde.

Van masterplan tot bouwbegeleiding: integraal resultaat zichtbaar in het straatbeeld

De aanpak sluit aan bij het uitgangspunt voor de buurtaanpak uit het Masterplan Leonardus: renoveren, tenzij. Met aandacht voor circulariteit, zoals hergebruik van dakpannen en toepassing van groendakpannen, en met een intensief bewonerstraject samen met Groep5700. Het resultaat is zichtbaar in het straatbeeld: het tuindorpkarakter van de Leonardusbuurt komt weer terug, terwijl de woningen technisch en energetisch klaar zijn voor de toekomst.

BouwhulpGroep ondersteunt dit project van masterplan en ontwerp tot projectleiding en bouwbegeleiding.

Dank aan alle partners die hier samen aan werk(t)en:
Volksbelang, Woonpartners, Gemeente Helmond, Jansen Huybregts Projecten, Uretek

Foto’s van @Merijn Koelink / @WHS media

​Het zorg- en welzijnsvraagstuk is urgent en voelbaar. Tegelijkertijd is er een wooncrisis waardoor het met name voor jonge mensen lastig is om een woning te vinden. Het werken aan een integraal plan dat ruimte biedt aan leefbaarheid, wonen en duurzaamheid geeft kansen voor bestaande én nieuwe bewoners.
 
Namens WonenBreburg werken wij als ontwerpregisseur aan de transformatie van een gedeeltelijk leegstaand woonzorggebouw naar woningen voor urgente woningzoekenden, een belangrijke stap in het terugdringen van de woningnood in Tilburg. Woonzorgcomplex Den Herdgang, gebouwd in 1978 en gelegen aan de Berlagehof in de wijk Oud-Noord, vervult al decennialang een centrale rol in de buurt. Wonen, zorg en ontmoeten komen hier nadrukkelijk samen. Naast een verpleeghuis en zelfstandige wooneenheden beschikt het gebouw over een restaurant en diverse zorg- en kantoorfuncties.
 
Nu zorgorganisatie De Wever het gebouw heeft verlaten, grijpt eigenaar WonenBreburg dit moment aan om Den Herdgang toekomstbestendig te maken. Door een deel van het complex te transformeren naar woningen ontstaat nieuw perspectief voor woningzoekenden, terwijl de vertrouwde buurtfunctie van het gebouw behouden blijft. De sterke verbinding tussen bewoners en activiteiten in en rondom het gebouw blijft daarbij het uitgangspunt.
 
BouwhulpGroep als ontwerpregisseur
 
BouwhulpGroep verzorgt als architect en ontwerpregisseur het integrale ontwerp van de transformatie, inclusief de aanvraag van de omgevingsvergunning (BOPA). Vanaf de start is intensief samengewerkt met bewoners, omwonenden en de gemeente, wat heeft geleid tot breed draagvlak voor de plannen. Momenteel wordt samen met WonenBreburg en Zwaluwe Bouw de laatste hand gelegd aan het Definitief Ontwerp. Parallel hieraan is de BOPA-procedure gestart om de bestemming te wijzigen naar ‘gemengd (wonen en maatschappelijk)’.
 
De ambitie is om op korte termijn te starten met de eerste uitvoeringswerkzaamheden. Door de intensieve samenwerking tussen eigenaar, bewoners, aannemer, buurt en gemeente wordt — onder ontwerpregie van BouwhulpGroep — gebouwd aan een duurzame en toekomstbestendige nieuwe fase voor Den Herdgang!

Tijdens het congres ‘De Gelderse Kracht – Van Lokale Energie naar Veerkrachtige Wijken’ op 3 december 2025 heeft onze directeur Yuri van bergen een lezing gegeven. Met dank aan de organisatoren DAZO, Patrick Hoogenbosch, EnergieSamenRivierenland, Stefan van Tongeren en Jan Autsema van provincie Gelderland kregen we de ruimte om in onze sessie Dubbel Duurzaam te laten zien aan een groot publiek dat verduurzaming pas tempo krijgt wanneer deze aansluit op het dagelijks leven van bewoners.
 
De opgave is groot – en menselijk
 
Nederland telt ruim 8 miljoen bestaande woningen. Ongeveer driekwart daarvan is particulier bezit. Terwijl woningcorporaties al grote stappen hebben gezet, is bij particuliere woningen pas circa eenderde goed geïsoleerd. Tegelijkertijd vragen nationale en internationale klimaatdoelen om forse CO₂-reductie. Wie deze transitie wil versnellen, kan het zich niet permitteren om alleen technisch te kijken. Wie verduurzaming uitsluitend technisch benadert, mist het tempo én het draagvlak op buurtniveau. 
 
Van project naar langjarig programma
 
De aanpak van onderop was direct herkenbaar: échte voortgang ontstaat wanneer uitvoeringskracht, betaalbaarheid en maatschappelijk rendement worden verbonden aan de individuele wensen van bewoners. De wijze waarop deze elementen samenkomen in één integrale buurtaanpak sprak het publiek aan. Niet vertellen wat er gaat gebeuren, maar samen met bewoners ontwerpen wat mogelijk is. Dit vraagt van gemeenten en partners een verschuiving van losse projecten naar langjarige programma’s. Een buurt van honderden woningen pak je niet in één keer aan. Langjarige aanwezigheid is geen luxe, maar een randvoorwaarde voor succes 
 
BouwhulpGroep nodigt overheden, corporaties en maatschappelijke partners uit om samen te werken aan langjarige programma’s waarin verduurzaming, wonen, zorg en leefbaarheid samenkomen en buurten daadwerkelijk toekomstbestendig worden.

Klik hier voor een kopie van de presentatie zelf op de website van de provincie: www.energiehuisgelderland.nl
https://energiehuis.iqnet.nl/wp-content/uploads/2026/01/Lezing-Dubbel-Duurzaam_Woningen-en-Gemeenschappen-versterken-BouwhulpGroep_Yuri.pdf

Bij de verduurzamingsopgave in de bouw is jarenlang sterk ingezet op zonnepanelen. Logisch: ze verhogen het aandeel duurzame energie én verlagen doorgaans de maandlasten. Maar wat gebeurt er wanneer panelen het einde van hun levensduur naderen en niet meer voldoen aan de eisen van nu?

Binnen het Interreg-project PV Resilience werkt BouwhulpGroep samen met TNO Soluxa PANELTIM nv ROARTIS BouwhulpGroep Kamp C Technische Universiteit Eindhoven UHasselt imec Zuyd Hogeschool Biosphere Solar aan vernieuwende zonnepanelen, met circulariteit als uitgangspunt. Interreg is een Europese subsidieregeling waarin partijen uit verschillende landen samenwerken aan regionale en ruimtelijke ontwikkeling.

Nieuwe toepassingen: energieleverende daken naar gevels

Een belangrijk onderdeel van PV Resilience is het onderzoeken van toepassingen waar zonnepanelen tot nu toe minder vanzelfsprekend zijn. Denk onder meer aan gekleurde zonnepanelen die kunnen functioneren als gevelbekleding. Het bekledingsmateriaal wekt direct energie op. Omdat een traditionele gevelbekleding achterwege kan blijven, kunnen de kosten voor energieopwekking in de totale business case relatief gunstig uitpakken — ook als het rendement op een gevel lager ligt dan op een dak.

Bovendien wordt het steeds relevanter om energieopwekking meer te spreiden over de dag en oriëntatie, zodat opwek en verbruik beter in balans komen te liggen.

Onze rol: markt in beeld en demonstraties mogelijk maken

BouwhulpGroep richt zich binnen PV Resilience op het in beeld brengen van de markt en speelt een actieve rol in het vinden van demonstratieprojecten. Daarmee brengen we innovaties dichter bij toepassing in de praktijk.

Ook aandacht voor een sociale business case

Naast techniek en toepassing onderzoeken we binnen het project ook de mogelijkheid voor een sociale business case: in hoeverre kunnen PV-oplossingen terechtkomen bij mensen die de opbrengsten hard nodig hebben — bijvoorbeeld huishoudens in energiearmoede — zónder dat zij zelf de investering hoeven te doen? En hoe kunnen demonstratieprojecten dan juist deze doelgroep ten goede komen?

Heb jij voor ons een demonstratieproject? Neem dan contact op met collega Haico van Nunen via [email protected]

Elderveld-Noord in Arnhem is één van de buurten in Nederland die zijn aangewezen als ‘proeftuin’ voor het aardgasvrij maken van woningen. De gemeente Arnhem onderzoekt hier samen met onder meer woningcorporaties, waterschap en warmtebedrijven of de bewoonde woningen in Elderveld-Noord met behulp van duurzame energie verwarmd kunnen worden. De gemeente Arnhem, Buurtklusbedrijf Arnhem, BouwhulpGroep én #buurtbewoners slaan de handen ineen om samen met elkaar een integrale buurtaanpak te ontwikkelen voor de gehele wijk Elderveld in Arnhem, inclusief Elderveld-Noord. Door keuzevrijheid te bieden binnen duidelijke kaders zien eigenaar-bewoners ook daadwerkelijk dat hun wensen leidend zijn. Deze werkwijze heeft ook als doel om duurzame gemeenschappen te bouwen waarbij mooie initiatieven ontstaan die door blijven lopen na de projectafronding. Want door gezamenlijk op te trekken en collectief woningen te verduurzamen, wordt direct de sociale cohesie binnen een buurt versterkt. Dat noemen we Dubbel Duurzaam!
 
Centraal in deze aanpak staat de ontwikkeling, uitvoering en begeleiding van de Menukaart Elderveld: hét instrument om de duurzame renovatie van de woningvoorraad in Elderveld versneld, schaalbaar en door bewoners gedragen te realiseren. Op basis van componenten gaan we binnen de archetypen met elkaar op zoek naar passende, concrete renovatie maatregelen en verkennen we de bijbehorende kosten, opbrengsten, subsidies en uitvoeringsmogelijkheden. Samen met het Buurtklusbedrijf betrekken, enthousiasmeren en begeleiden we op laagdrempelige wijze bewoners in dit intensieve participatietraject, van eerste oriëntatie tot en met nazorg.
 
De combinatie van mens en techniek in deze aanpak zorgt voor maatwerk, herhaalbaarheid en vertrouwen, waardoor bewoners zelf de regie houden en tegelijkertijd collectieve opschaling wordt gefaciliteerd. Dat geeft bewoners vertrouwen omdat ze hun eigen wensen terugzien in maatregelen. Daarbij biedt onze aanpak de ruimte voor bewoners om keuzes te maken, op een zelfgekozen moment en binnen de eigen ambities en mogelijkheden.
Voordat inhoudelijk gewerkt kan worden aan de Menukaart, zullen we in Elderveld eerst ‘voet aan de grond’ moeten krijgen. We zijn daarom gestart met het leggen van de eerste contacten met actieve buurtbewoners, stakeholders en andere belanghebbenden. Doel is om te komen tot een werkbare project- en organisatiestructuur waarmee we het participatietraject daadwerkelijk in gang kunnen zetten. We sluiten hierbij actief aan bij dat wat er al is, omdat het succes van een integrale buurtaanpak wordt gemaakt door betrokken bewoners en professionals. Dit maakt onze aanpak lokaal en vertrouwd voor de buurt.
 
De komende maanden houden we je op de hoogte van alle ontwikkelingen in Elderveld!

Klimaatverandering wordt steeds zichtbaarder in en rond de woning. Bij renovatie draait het allang niet meer alleen om isoleren en energie besparen, maar ook om gezonde woonomstandigheden, circulair materiaalgebruik én een woning die beter bestand is tegen extremere weersomstandigheden. Naast overlast door oververhitting komt daar voor de woningeigenaar water en wateroverlast steeds vaker bij.

Wateroverlast in en rond de woning

In dat kader heeft  gemeente Eindhoven aan BouwhulpGroep gevraagd een bewonersbrochure te ontwikkelen over grondwateroverlast. De insteek: helder uitleggen wat bewoners kunnen ervaren — zoals een natte kruipruimte of vochtplekken in muren — en vooral de verbinding tussen bewoner en woning centraal zetten. Dat sluit aan bij onze manier van werken, waarin bewonersparticipatie en begrijpelijke communicatie een vaste plek hebben en helpen bij concrete bewezen oplossingen.

Gedeelde verantwoordelijkheid

Grondwateroverlast is namelijk een gedeelde verantwoordelijkheid. De gemeente is verantwoordelijk voor het grondwater in de openbare ruimte, maar op het eigen perceel ligt de verantwoordelijkheid in veel gevallen bij de eigenaar. In de brochure brengen we de meest voorkomende vochtproblemen in beeld en beschrijven we praktische oplossingsrichtingen, mede gebaseerd op kennis en ervaringen uit projecten door heel Nederland.

De gemeente heeft de teksten inmiddels verwerkt op haar website, waar bewoners ook de brochure kunnen downloaden.
Download hier de brochure: https://www.eindhovenduurzaam.nl/zelf-aan-de-slag-met/groen-en-water/wateroverlast

Lessen uit sessie 31 op de Dag van de Volkshuisvesting
Tijdens de Dag van de Volkshuisvesting in Nieuwegein georganiseerd door Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening lieten Klimaatverbond Nederland en BouwhulpGroep zien hoe wijkverduurzaming kan worden georganiseerd als een meerjarig, bewoners gedreven programma in plaats van losse pilots. In sessie 31 stond voor Chris Mooiweer en Yuri van Bergen één vraag centraal: hoe organiseer je samen met #bewoners een duurzame aanpak die uitvoerbaar, betaalbaar én schaalbaar is?
 
Van projectdenken naar programmatische uitvoering
Veel gemeenten lopen vast in de uitvoering van hun verduurzamingsambities. Losse projecten leveren ervaring op, maar missen continuïteit voor bewoners, gemeenten en marktpartijen. De integrale buurtaanpak kiest daarom voor programmatisch werken: een doorlopende verbouwstroom waarin verduurzaming structureel beschikbaar is voor #bewoners, in plaats van eenmalig wordt aangeboden.
 
Beginnen bij bewonerswensen
De aanpak start niet bij techniek, maar bij wat bewoners belangrijk vinden: comfort, onderhoud, betaalbaarheid en toekomstbestendigheid. Deze wensen vormen de basis voor een herhaalbare menukaart met oplossingen per woningtype en budget, inclusief koppelkansen zoals woningsplitsing of levensloopbestendig wonen. Bewoners kunnen zelf hun moment kiezen; planvoorbereiding en randvoorwaarden zijn collectief geregeld.
 
Bewezen in de praktijk
Voorbeelden uit onder meer Rotterdam en Zoetermeer laten zien dat deze aanpak werkt. Met beperkte procesmiddelen per woning kunnen grote aantallen particuliere woningeigenaren worden ondersteund. Door bundeling ontstaat grip op kosten, capaciteit en kwaliteit, met hoge bewonerstevredenheid.
 
Handelingsperspectief voor bestuurders
De sessie onderstreepte dat succesvolle wijkverduurzaming vraagt om bestuurlijke rust en voorspelbaarheid. De integrale buurtaanpak biedt gemeenten een concreet startpunt voor een aanpak die ook op de lange termijn blijft werken.
 
Gemeenten die willen verkennen hoe deze aanpak toepasbaar is in hun eigen context, vinden meer informatie via de link hieronder

https://klimaatverbond.nl/publicatie/integrale-buurtaanpak/
​

Het Edisonplein vormt het hart van de Bredase wijk De Linie: een plek voor lokale voorzieningen én ontmoeting. Bewoners voelen zich hier thuis, doen hier hun dagelijkse boodschappen en onderhouden sociale contacten. In deze sociale en ruimtelijke dynamiek vervult het plein een belangrijke rol. Lange tijd werd de ontwikkeling van het Edisonplein geremd door onzekerheid over de toekomst van de wijk.

Verduurzaming van twee portiekflats

Het plein is opnieuw tot bloei gekomen door een nieuwe pleinindeling en een inrichting gericht op vergroening. De vernieuwing van de buitenschil van de twee woongebouwen van WonenBreburg vormt het sluitstuk van de herontwikkeling van het plein. De aangrenzende portiekwoningen aan de Edisonstraat en Marconistraat bepalen in hoge mate de ruimtelijke kwaliteit van het plein. Na onze zorgvuldige voorstudie is de opdracht uitgebreid met het ontwerpen en uitwerken van een groot onderhoudsplan, met draagvlak onder de bewoners en het plan vervolgens tot realisatie te brengen.

Eigentijdse uitstraling door zorgvuldige architectuur

Met de renovatie heeft het gevelbeeld een eigentijdse uitstraling gekregen, met een zorgvuldige herinterpretatie van het oorspronkelijke architectonische ontwerp. Door zorgvuldig in te grijpen is de samenhang tussen bebouwing en openbare ruimte versterkt en zijn de oorspronkelijke verfijning en beeldtaal hersteld. Het Edisonplein manifesteert zich daarmee opnieuw als een herkenbare en verbindende plek in de wijk: een plek waar men zich graag en prettig doorheen beweegt. Dit project is uitgevoerd door Van Wijnen. Na de oplevering van vorig jaar heeft Merijn Koelink van WHS Media dit project vastgelegd in een aantal sprekende foto’s.